4 декабрь, Йәкшәмбе

11 март 2010 йыл, 13:36

Ҡаҙағстанда Әхмәт-Зәки Вәлидигә арналған конференция үтте

автор: Евгений Рәхимҡолов

Ҡаҙағстанда Алматы ҡалаһында, Әхмәт-Зәки Вәлидиҙең тыуыуына 120 йыл тулыуға тура килтереп, ғалимдың тормошона һәм ижадына арналған конференция үтте. Был турала Ҡаҙағстандың «Хәбәр» агентлығы хәбәр итә. Был факт бөтә төрки донъяһында Әхмәт-Зәки Вәлиди исеменә ҡыҙыҡһыныу ҙур булыуын, уның хеҙмәттәрен тыуған иленән ситтә лә өйрәнеүҙәрен иҫбатлай.

Ҡаҙағстан ғалимдарын, беренсе сиратта, Әхмәт-Зәки Вәлидиҙең 1920 йылдарҙа төрки телдәрҙәге ул замандағы алфавит системаларына үткәргән сағыштырыу анализы ҡыҙыҡһындыра. Шулай уҡ уның Ирандың Мешхеде ҡалаһында Ибн Фаҙландың уникаль “Сәйәхәттәр китабы” ҡулъяҙмаһын табып, һуңынан уны тәржемә итеп, Лейпцигта баҫтырып сығарыуы ла ҙур ҡыҙыҡһыныу һәм ихтирам уята. Был манускрипт, тарихсылар әйтеүенсә, бөгөн дә шәрҡиәтселәр өсөн ҙур әһәмиәткә эйә.

Конференция сиктәрендә шулай уҡ Әхмәт-Зәки Вәлидиҙең ғалимдар Мостафа Шокай һәм Әлихан Букейханов менән бәйләнештәре лә ҡаралды. 1920-се йылдарҙа Әхмәт-Зәки Вәлиди Мостафа Шокай менән бергә, ҡараштары тап килмәүгә ҡарамаҫтан, Истанбулда «Жана Туркестан» журналын сығара.